نقشه پکن برای هوش مصنوعی:چین به جنگ برتری آمریکا می‌رود

به گزارش روایت‌‌نامه به نقل از زومان، چین تلاش تازه‌ای را برای تبدیل شدن به بازیگر اصلی در رقابت جهانی هوش مصنوعی آغاز کرده است؛ رقابتی که تاکنون عمدتاً تحت سلطه شرکت‌های آمریکایی مانند اوپن‌ای‌آی، آنتروپیک و گوگل بوده است.

شی‌ جین‌پینگ در شانگهای از هدف چین برای رقابت با ایالات متحده در مقام رهبر جهانی هوش مصنوعی پرده برداشت. هم‌زمان، پکن می‌کوشد از رشد سریع مدل‌های زبانی و همکاری‌های بین‌المللی برای افزایش نفوذ خود بر قواعد این فناوری استفاده کند.

به‌گزارش Financial Times، شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین، از ایجاد یک چارچوب بین‌المللی جدید برای همکاری در حوزه هوش مصنوعی خبر داد و گفت پکن آماده است فناوری‌های خود را با کشورهای دیگر، به‌ویژه کشورهای در حال توسعه، به اشتراک بگذارد.

شی در سخنرانی خود تاکید کرد که توسعه هوش مصنوعی نباید به «اجرای تک‌نفره یک کشور» تبدیل شود، بلکه باید شبیه «سمفونی همکاری بین‌المللی» باشد.

او با اشاره به یک ضرب‌المثل چینی گفت: «یک تار نمی‌تواند موسیقی بسازد و یک درخت جنگل نمی‌سازد.»

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که چین تلاش دارد روایت خود از آینده هوش مصنوعی را در برابر مدل آمریکایی قرار دهد؛ مدلی که عمدتاً بر شرکت‌های خصوصی بزرگ، سرمایه‌گذاری عظیم و کنترل فناوری‌های پیشرفته توسط چند شرکت محدود استوار است.

از رقابت فناوری تا نفوذ دیپلماتیک
پکن تنها به توسعه داخلی هوش مصنوعی اکتفا نکرده و این فناوری را به بخشی از سیاست خارجی خود تبدیل کرده است.

روزنامه دولتی «مردم» چین در گزارشی نوشت: «خطرها و چالش‌های ناشی از هوش مصنوعی روزبه‌روز برجسته‌تر می‌شود و نیاز به تقویت حکمرانی جهانی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.»

چین اکنون تلاش می‌کند خود را به‌عنوان مدافع همکاری جهانی در حوزه هوش مصنوعی معرفی کند؛ به‌خصوص برای کشورهای جنوب جهانی، یعنی کشورهای در حال توسعه‌ای که ممکن است توان مالی خرید فناوری‌های گران‌قیمت غربی را نداشته باشند.

شی اعلام کرد چین در پنج سال آینده پنج هزار فرصت آموزشی و برنامه‌های تخصصی هوش مصنوعی برای کشورهای در حال توسعه ایجاد خواهد کرد و مراکز همکاری بین‌المللی کاربردهای هوش مصنوعی را راه‌اندازی می‌کند.

این اقدام بخشی از تلاش گسترده‌تر پکن برای گسترش نفوذ فناوری خود در کشورهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتین است؛ مشابه الگویی که چین پیش‌تر در پروژه‌های زیرساختی مانند «کمربند و جاده» دنبال کرده بود.

مدل‌های چینی به رقبای آمریکایی نزدیک می‌شوند
این تحرکات دیپلماتیک همزمان با پیشرفت سریع شرکت‌های هوش مصنوعی چین رخ داده است.

استارتاپ‌های چینی در ماه‌های اخیر مدل‌هایی عرضه کرده‌اند که فاصله آنها با پیشرفته‌ترین مدل‌های آمریکایی کمتر شده است.

روز پنجشنبه، شرکت چینی «مون‌شات» یک مدل زبانی بزرگ جدید معرفی کرد که توانایی‌های آن به گفته تحلیلگران به مدل‌های پیشرفته آزمایشگاه‌هایی مانند آنتروپیک در آمریکا نزدیک شده است.

این روند نگرانی‌هایی را در واشنگتن ایجاد کرده؛ زیرا برتری آمریکا در حوزه هوش مصنوعی یکی از پایه‌های اصلی قدرت فناوری این کشور در رقابت با چین محسوب می‌شود.

سلاح پکن: هوش مصنوعی ارزان‌تر و متن‌باز
یکی از مهم‌ترین محورهای برنامه چین، توسعه مدل‌های «متن‌باز» است؛ یعنی فناوری‌هایی که کد یا ساختار اصلی آنها در اختیار توسعه‌دهندگان قرار می‌گیرد و کشورهای دیگر می‌توانند با هزینه کمتر از آنها استفاده کنند.

کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین، نهاد قدرتمند برنامه‌ریزی اقتصادی این کشور، در برنامه‌ای که روز جمعه منتشر کرد، اعلام کرد پکن از توسعه جهانی مدل‌های متن‌باز هوش مصنوعی حمایت خواهد کرد.

هدف چین روشن است: ارائه جایگزینی ارزان‌تر برای فناوری‌های غربی که بسیاری از کشورها توان پرداخت هزینه‌های آن را ندارند.

تحلیلگران می‌گویند کشورهای عضو سازمان جدید همکاری هوش مصنوعی که چین پیشنهاد داده است، امیدوارند با نزدیک شدن به پکن بتوانند از رشد فناوری این کشور بهره‌مند شوند.

خبرگزاری دولتی اندونزی پیش از امضای توافق این کشور با این سازمان اعلام کرد مشارکت در این چارچوب می‌تواند به افزایش سرمایه‌گذاری در بخش فناوری پیشرفته و تحول اقتصادی اندونزی کمک کند.

حتی شرکت‌های غربی هم به مدل‌های چینی نگاه می‌کنند
رقابت هوش مصنوعی تنها به دولت‌ها محدود نمانده است.

برخی شرکت‌های غربی مانند دوردش، زیمنس و ایربی‌ان‌بی نیز به استفاده از مدل‌های چینی روی آورده‌اند؛ زیرا این مدل‌ها در برخی موارد ارزان‌تر هستند، توانایی‌های آنها افزایش یافته و اجرای آنها روی زیرساخت‌های داخلی شرکت‌ها آسان‌تر است.

در اروپا نیز تصمیم دولت ترامپ برای اعمال محدودیت صادراتی علیه برخی مدل‌های هوش مصنوعی شرکت آنتروپیک باعث شد شرکت‌ها درباره وابستگی بیش از حد به فناوری آمریکایی تجدیدنظر کنند.

البته این تصمیم پس از واکنش منفی شرکت‌های فناوری در سیلیکون‌ولی و برخی دولت‌های خارجی لغو شد، اما یک پیام مهم داشت: وابستگی به فناوری هوش مصنوعی آمریکا اکنون برای بسیاری از شرکت‌ها به یک ریسک راهبردی تبدیل شده است.

بازی بزرگ پکن
چین با پیشنهاد «هوش مصنوعی برای همه» در تلاش است یک رقابت فناوری را به یک رقابت سیاسی و ژئوپلیتیک تبدیل کند.

واشنگتن سال‌ها تلاش کرده دسترسی چین به فناوری‌های پیشرفته، به‌ویژه تراشه‌ها و ابزارهای توسعه هوش مصنوعی، محدود شود. اما پکن اکنون با تکیه بر مدل‌های ارزان‌تر، متن‌باز و همکاری با کشورهای در حال توسعه، مسیر دیگری را دنبال می‌کند.

نبرد آینده فقط بر سر اینکه چه کشوری بهترین مدل هوش مصنوعی را می‌سازد نیست؛ بلکه بر سر این است که چه کسی استاندارد، شبکه همکاری و اکوسیستم جهانی این فناوری را تعریف خواهد کرد.