پنجشنبه 11 دی 1404 | Thursday, 01 January 2026
به گزارش روایتنامه، روزنامه جهان صنعت نوشت: بازار جهانی فولاد در روزهای پایانی سال۲۰۲۵ با آرامش نسبی و ثبات قیمتها مواجه بود اما کارشناسان باور دارند که در عین حال چالشهای ساختاری و فشارهای تجاری در چین، اروپا و آمریکا پنهان ماندند. کارشناسان پیشبینی میکنند حالا با آغاز سال۲۰۲۶ تقاضای تجدید موجودی، سیاستهای محرک اقتصادی و تحولات ژئوپلیتیکی میتوانند مسیر بازار را تغییر داده و نوسانات قیمتی را رقم بزنند.
بازار جهانی آهن آلات و فولاد در آستانه ورود به سال۲۰۲۶ بیشاز هر زمان دیگری در تقاطع اقتصاد، سیاست و فناوری قرار گرفته است. اگرچه بسیاری از شاخصهای کلان اقتصادی از عبور تدریجی جهان از شوکهای تورمی و رکودی سالهای گذشته حکایت دارند اما صنعت فولاد همچنان با مجموعهای از عدمقطعیتها مواجه است که مسیر آینده آن را پیچیده میکند.
ازیکسو توازن نسبی عرضهوتقاضا و رشد ملایم مصرف فولاد در اقتصادهای نوظهور نشانههایی از ثبات را به بازار مخابره میکند و از سوی دیگر تشدید سیاستهای حمایتی، تنشهای ژئوپلیتیکی و الزامات محیطزیستی فضای تصمیمگیری فولادسازان و فعالان بازار آهنآلات را محدودتر کرده است.
برای فلزات اساسی و صنعتی سال۲۰۲۵ سال عجیبی بود: از یکسو تحولات بازارهای مالی جهان در نتیجه تحولات نرخ بهره دچار فراز و فرود بود و ازدیگر سو اثر هوش مصنوعی روی اقتصاد جهان عرضهوتقاضای اینفلزات را دستخوش تغییر کرد. درکنار همه اینموضوعات حیاتی شوک جنگ تعرفهها نیز بهعنوان یکروند اساسی بر رونق و رکود بازار فلزات اثر مشخصی داشت و بازار کامودیتیها را دستخوش تغییر اساسی کرد.
امروز براساس آمارها معاملات در بسیاری از مناطق کلیدی جهان به حداقل رسیده و قیمتها عمدتا بدون نوسان باقی ماندند. اینثبات ظاهری در اثر ترکیب عوامل فصلی مانند کاهش تقاضای پاییندستی و تعطیلی موقت واحدهای تولیدی نیز بوده است. بااینحال زیر پوست اینآرامش نشانههایی از چالشهای ساختاری وجود دارد که میتواند مسیر بازار را در ماههای ابتدایی سال۲۰۲۶ تغییر دهد.
در چین بهعنوان بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده فولاد جهان قیمت ورقهای نورد گرم داخلی ثابت مانده و در بازه محدود نوسان کرده است. اینپایداری تا حدی به سیاستهای جدید دولت پکن برای تسهیل خرید مسکن برای خانوارهای غیربومی بازمیگردد که جو روانی بازار را بهبود بخشیده هرچند تقاضای واقعی در فصل زمستان همچنان ضعیف است.
صادرات فولاد از چین در ماهنوامبر افزایش قابلتوجهی نشان داد و به بیشاز یکمیلیونتن رسید که عمدتا بهدلیل قیمتهای رقابتی و تقاضای تجدید موجودی در بازارهای بینالمللی رخ داد. با اینوجود نگرانیهایی در مورد هزینههای ناشی از مکانیسم تنظیم کربن مرزی اتحادیه اروپا (CBAM) و طرح جدید صدور مجوز صادرات چین مطرح بوده که ممکن است حاشیه سود صادرکنندگان را تحت فشار قرار دهد.
فولاد تخت اروپا و آمریکا در مسیر پایدار قیمتها
در اروپا بازار فولاد تخت وارداتی با تغییرات جزئی در ارزیابیها مواجه شده است. شاخص قیمت ورق نورد گرم در شمال و جنوب اروپا بدون تغییر عمده باقی مانده درحالیکه حداقل تناژ معاملات برای ارزیابیها افزایش یافته تا بهتر با واقعیتهای بازار فیزیکی همخوانی داشته باشد. در عین حال پیشنهاد توقف ارزیابی برخی قیمتهای لولههای جوشی و بدون درز بهدلیل فعالیت کم بازار حاکی از تمرکز بر بخشهای پویاتر است.
در ایالاتمتحده شاخص قیمت ورق نورد گرم در منطقه میدوست (Midwest) به آستانه ۹۴۰دلار درهرتن نزدیکشده که اینافزایش جزئی باوجود تعطیلات از سفارشات برای هفتههای اولیه سال۲۰۲۶ ناشی میشود. تقاضای پایدار در طول دسامبر عمدتا توسط افزایش پیشنهادهای کارخانهها هدایت شده هرچند فعالیت نقطهای بسیار محدود بوده است.
در آمریکای لاتین بهویژه مکزیک تولید و مصرف فولاد در نوامبر کاهش چشمگیری داشت و واردات و صادرات نیز افت کرد. اینضعف پیشاز اعمال تعرفههای جدید علیه واردات آسیایی رخ داد که هدف آن تقویت زنجیرههای تولید داخلی و حفاظت از اشتغال است.
در خاورمیانه بازار مصر شاهد ثبات قیمت بیلت وارداتی و میلگرد داخلی بود اما تقاضای کند ناشی از وظایف حفاظتی موقت و تعطیلات سالانه معاملات را محدود کرد. عرضه داخلی بیلت ناکافی است و واردات همچنان ضروری به نظر میرسد.
بهطورکلی بازار جهانی فولاد در پایان۲۰۲۵ با چالشهایی مانند مازاد ظرفیت جهانی بهویژه در چین و فشارهای تجاری روبهرو است. اظهارات کارشناسان نشان میدهد که تعرفهها هرچند ابزار مهمی هستند نمیتوانند به تنهایی مشکل مازاد تولید را حل کنند و نیاز به راهحلهای بینالمللی احساس میشود.
در کوتاهمدت با ورودبه سال۲۰۲۶ انتظار میرود فعالیت بازار افزایش یابد و قیمتها تحت تاثیر تقاضای تجدید موجودی و سیاستهای محرک اقتصادی صعودی شوند اما تنشهای ژئوپلیتیکی مانند مسائل ونزوئلا ممکن است زنجیره تامین را مختل کرده و نوساناتی ایجاد کند. اینشرایط لزوم هوشیاری بازیگران بازار را برجسته میکند.
بازتعریف نقش جهانی معدنکاری آمریکا در۲۰۲۶
گفته میشود که بخش معدنکاری آمریکا در لحظهای سرنوشتساز وارد سال۲۰۲۶میشود چرا که فشارهای ژئوپلیتیکی و تغییرات سیاستی سال۲۰۲۵ موجب شکلدادن دوباره به فرآیند صدور مجوز، سرمایهگذاری و اولویتهای امنیت ملی شدند.
درحالیکه برخی انتظار یکبهبود سریع را دارند دبرا دبلیو استراهاکر، مشاور انجمن معدن، متالورژی و اکتشاف (SME) به mining.com گفت که دههها سیاست محدودکننده ممکن است سرعت بازیابی را کاهش دهد.
او میگوید بیشاز ۳۰سال قانونگذاری و محدودیتهای استفاده از زمین اینصنعت را تضعیف کرده است و باعث شده پیشرفتها تدریجی باشد و نه انفجاری. حرکت روبهجلو در حال شکلگیری است اما بازسازی پایهها زمان میبرد.
انتظار میرود آثار اقدامات اجرایی رییسجمهور ترامپ در سال۲۰۲۶ واضحتر شود. استراهاکر به دستورالعملهایی اشاره میکند که خواستار افزایش تولید داخلی انرژی و مواد معدنی شده و از سازمانها میخواهد موانع مربوط به معدنکاری، استخراج و فرآوری را حذف کنند. یکسری دستورات اجرایی اکنون وزارتخانههای فدرال را هدایت میکنند تا تاخیرهای صدور مجوز را کاهش دهند، زمینها را برای اکتشاف باز کنند و ظرفیت فرآوری داخلی را گسترش دهند.
با اجراییشدن ایندستورات در سیستم احتمالا زمانبندی اکتشاف کوتاهتر شده و اعتماد سرمایهگذاران بهویژه در بخش مواد معدنی حیاتی افزایش مییابد. اصلاحات صدور مجوز تعیینکننده خواهند بود که آیا حرکت رو به جلو در سال۲۰۲۵ به سال۲۰۲۶ منتقل میشود یا خیر.
گفتنی است که بسیاری از پروژههای مواد معدنی حیاتی هنوز نیازمند حمایت فدرال هستند تا هزینههای بالا و عدمقطعیتهای بازار را جبران کنند بهویژه در مناطقی که سرمایهگذاری خصوصی هنوز محتاط است.
عناصر نادر خاکی در مرکز ریسک قرار دارند. استروهاکر وابستگی ایالاتمتحده به چین برای عناصر نادر خاکی سبک و سنگین را شدید توصیف کرده و اشاره میکند که چین با پیگیری یکاستراتژی ژئوپلیتیکی هدفمند برای تسلط بر زنجیرههای تامین و فرآوری چندیندهه جلوتر است.
جداسازی عناصر نادر خاکی همچنان پرهزینه و زمانبر است درحالیکه بازارهای داخلی کوچک برای بسیاری از مواد بازده تجاری را محدود میکنند. سابقه چین در دستکاری قیمتها نیز سرمایهگذاری خصوصی را کاهش داده و فشار برای دخالت دولت را افزایش میدهد. استروهاکر اظهار میکند که ایالاتمتحده دیگر نمیتواند مواد معدنی حیاتی را بهعنوان کالاهای عادی در نظر بگیرد زیرا امنیت دفاعی و اقتصادی اکنون سیاستها را هدایت میکند. او میگوید سرمایهگذاری فدرال اضافی اجتنابناپذیر است.
فراتر از سرمایه و مجوزها استروهاکر به کمبود استعدادهای انسانی هشدار میدهد و آن را مهمترین روندی میداند که باید دنبال کرد. رقابت ژئوپولیتیکی باعث افزایش تقاضا برای زمینشناسان، مهندسان معدن و متالورژیستها شده درحالیکه ایالاتمتحده تنها ۱۴مدرسه معدن دارد و تعداد فارغالتحصیلان متخصص آن بهمراتب کمتر از چین است.
